Home / Projecten / Kroongevel Naturalis museum

Kroongevel Naturalis museum

Leiden

Naturalis Biodiversity Center is één van de top vijf instituten in de wereld op het gebied van biodiversiteit. Door de groei van de collectie, de toename van het aantal onderzoekers en sterk stijgende bezoekersaantallen aan het museum, besloot de directie tot uitbreiding. Architect Neutelings Riedijk heeft deze nieuwe uitbreiding vormgegeven, met een zeer onderscheidend en duidelijke expressief uiterlijk. Een bijzonder onderdeel van het ontwerp is de “Kroongevel”.

De gevel vormt met een hoogte van ruim 40 meter de afscheiding van een bijzondere binnenruimte gekenmerkt door een grote openheid. Die openheid zorgde voor één van de ontwerp uitdagingen. De eerste uitwerkingen gaven de gevel een natuurlijke vormgeving in een bijna honingraatachtige draagstructuur. Deze uitwerking bleek al snel veel hoofdbrekens te geven in uitwerking, uitvoering, waterdichting en detaillering. Reden voor de aannemer J.P. van Eesteren om na te denken over alternatieven, waarbij Lievense is ingeschakeld om mee te denken over alternatieven voor het constructieve ontwerp van de gevel.

Uiteindelijk is gekozen om van de geheel in beton opgetrokken geveldraagstructuur een hybride constructie te maken. De samenwerking tussen staal en beton is de oplossing gebleken om alle eisen en wensen van de samenkomende disciplines te vatten in één gevelontwerp. Om de beoogde uitstraling aan de buitenkant te realiseren is gekozen voor prefab beton met een toeslagmiddel van Noors hardsteen. Door de nabehandeling (stralen) komen fijne natuurstenen delen aan het oppervlak. Een eigenschap van Noors hardsteen is dat deze door lichtinval een werkelijk prachtige schittering geeft, passend bij deze eyecatcher van de uitbreiding.

Monolieten constructie
Met behoud van de vormgeving is een staalconstructie ontworpen die het dak draagt, maar ook horizontale steun kan bieden tegen de windbelastingen werkend loodrecht op de gevel. Om het ontwerp te respecteren zijn in de staalconstructie inventieve oplossingen bedacht om de kniklengten van kolommen te reduceren, om ze zo slank mogelijk te houden. Een groot deel van de zwaartekrachten is daarmee verticaal afgevoerd naar de ondersteuningsconstructie en uiteindelijk de fundering.

Uitwerking van de prefab elementen
De prefab leverancier, Hibex, heeft Lievense gevraagd de uitwerking van de gevelelementen tot op detailniveau uit te werken. Door de ruit- en liggende vormen met elkaar te combineren wordt het hele gevelpatroon samengesteld. Naast deze elementen zijn er bijzondere hoek-, rand- en dak-elementen gemodelleerd. Het eigen gewicht van de elementen wordt met de verborgen stapelnokken naar beneden gedragen. De elementen zijn middels bouten aan de staalconstructie bevestigd voor de winddruk en met name windzuiging. Waarbij er altijd is gezorgd dat er kleine horizontale verplaatsingen kunnen plaatsvinden zonder dat er spanningen worden opgebouwd.

Foto’s: eigen materiaal en Bert Rietberg voor J.P. van Eesteren.