Home / Projecten / Parkeergarage Jaarbeurs Utrecht

Parkeergarage Jaarbeurs

Utrecht

Het Jaarbeursplein, aan de westkant van Utrecht Centraal, is compleet vernieuwd. Hierbij is ook een ondergrondse parkeergarage gerealiseerd. Na recente betrokkenheid bij diverse parkeergarages in Nederland, waaronder de Lammermarkt in Leiden en Tournooiveldgarage in Den Haag, is ook Lievense bij dit project betrokken. Als hoofdconstructeur verzorgt het advies- en ingenieursbureau de complete engineering van de 3-laagse ondergrondse parkeergarage.

De parkeergarage ligt zowel logistiek als technisch op een lastige plek: in het centrum van de stad, vlakbij het station, het stadskantoor en het Beatrixtheater. Het dek van de parkeergarage vormt het plein, waar naast een grote stroom van mensen ook zwaar verkeer mogelijk moet zijn, zoals hulpdiensten. De grondwaterstand ligt op circa 80 centimeter onder maaiveld.

Betonnen stepelraam
Lievense verzorgt de engineering in opdracht van de aannemerscombinatie Visser & Smit en Van Hattum en Blankevoort en heeft het project binnengehaald door een slimme oplossing te bedenken voor het stempelraam van de bouwput. Projectleider Hans Berkhout legt uit: “Normaal gesproken wordt een dergelijke bouwput vaak gesteund voor het afgraven door een stalen stempelraam. Dit zat ook in het oorspronkelijke ontwerp. Maar omdat er straks een betonnen dak op moet komen, hebben we deze voorziening direct getroffen met het stempelraam. We hebben dus gekozen voor een betonnen stempelraam, waarbij de balken al de juiste dikte hebben en op de juiste hoogte zitten. Dus hoeven alleen de tussenliggende vlakken nog maar dichtgestort te worden. Dit scheelt een werkgang voor de aannemer, dus is heeft het een flinke kostenbesparing opgeleverd.”

Bovendien heeft het betonnen stempelraam veel meer draagvermogen dan een stalen variant. Dit zorgt ervoor dat tijdens de bouw over het betonnen stempelraam rijbanen konden worden gecreëerd, waardoor de vrachtwagens en graafkranen eenvoudig over de bouwput kunnen rijden. Om het draagvermogen te kunnen realiseren, wordt het stempelraam tijdelijk ondersteund door middel van LEKA -alen, met een lengte van maximaal 35 meter en een draagvermogen van 3.500 kN. De keuze voor het betonnen stempelraam had nog een derde voordeel. Onder de Kroezelaan, direct naast het plein, lopen twee hoofdtransportleidingen voor stadsverwarming. Op 6 meter afstand van deze leidingen wordt de bouwput voor de garage gemaakt. De leidingen mochten logischerwijs niet vervormen. De keuze voor het betonnen stempelraam bleek in dit geval ook een voordeel, omdat dit veel stijver is dan staal. Hierdoor is er veel minder risico op de vervorming van de leidingen.

Onderwaterbeton en fundering
Door de relatief hoge grondwaterstand is gekozen voor een bouwput met onderwaterbeton. De bouwput is met drie lagen niet ontzettend diep, maar de onderkant van de onderwaterbetonvloer bevindt zich toch op 10 meter 15 onder NAP. De bovenkant van de laagste vloer zit op 8,45 meter min NAP.

In plaats van een ‘standaard’ fundering op palen heeft Lievense gekozen voor een plaatpaalfundering. Berkhout: “Tussen de kolommen van de parkeergarage realiseren we een overspanning van 16 meter. Dat betekent dat de kolommen een flinke draagkracht hebben, wat moet worden afdragen op de fundering. Normaal gesproken bij een standaard palenfundering zou je per kolom negen funderingspalen nodig hebben. Door de keuze voor een plaatpaalfundering hebben we maar vijf funderingspalen per kolom nodig. Bovendien hebben we ook hier een dubbelfunctie gerealiseerd met de fundering. We passen Gewi-ankers toe als paalfundering, die tot 35 meter min NAP diep zitten. Die ankers worden tijdens de bouwfase gebruikt om de onderwaterbetonvloer op z’n plek te houden. Als de bouw gereed is, krijgen de ankers een ‘drukfunctie’, want zij dragen samen met de grond onder en rondom de poer de belasting vanuit de kolommen.” Vanwege de hoge belasting vanuit de kolommen van de parkeergarage, moesten grote betonnen fundatiepoeren worden gemaakt, met een hoogte van 1,70 meter. Om de bouwput niet onnodig dieper te ontgraven, is de wapening hiervan meegenomen in de onderwaterbetonvloer. In overleg met de aannemer en de duikers heeft Lievense de prefab wapeningskorf zodanig ontworpen dat de toleranties van de Gewi-palen konden worden opgenomen in de wapeningskorf zonder omslachtige werkzaamheden. De constructie is zo gemaakt dat deze door één duiker op z’n plek kan worden geschoven.

Al met al is dit project een interessant en uitdagend project op gebied van engineering, vooral vanwege de locatie. Door slimme oplossingen te bedenken voor diverse constructieve onderdelen, heeft Lievense een grote winst kunnen boeken in tijd en kosten voor de aannemerscombinatie.

In februari 2017 is er 90 uur non-stop beton gestort in Utrecht. Bekijk het nieuwsitem van de NOS!

Nieuwsartikel “Engineering naar voren vanwege architectonische eisen”.